Մի ժողովրդի պատմությունը նրա կենսագրությունն է․նախ կարևոր է ծնունդը՝ որտե՞ղ ու ե՞րբ է ծնվել, ապա և՝ ամբողջ կյանքը՝ ինչ պայմաններում է այն ընթացել, ինչ դժվարություններ է այդ ժողովուրդը հաղթահարել, մշակույթի ինչ արժեքներ է ստեղծել և այլն։
Մինչ օրս շատերը կարծում են, որ պատմությունը գիտություն է անցյալի
մասին։ Իրականում այդքան էլ այդպես չէ կամ մասամբ է այդպես, քանի որ
պատմությունն այն ամենի մասին է, ինչ տեղի է ունեցել , տեղի է ունենում կամ
կարող է տեղի ունենալ։ Ավելին՝ շատերը պատմությունը պատկերացնում են
որպես անունների և ամսաթվերի ձանձրալի ցուցակ, հեղափոխությունների և
ճակատամարտերի կամ թագավորների, թագուհիների և այլ կառավարիչների
ժամանակավրեպ պատմություններ: Պատմությունը, սակայն, ներառում է
այնպիսի թեմաներ, ինչպիսիք են տնտեսությունը, քաղաքականությունը և
սոցիալական փոփոխությունները, բայց պատմում է նաև իրականացած կամ
չիրականացած երազանքների, ստեղծագործության, փիլիսոփայական ու
կրոնական ոգեշնչման մասին:

Ինչո՞ւ ուսումնասիրել պատմությունը
Պատմության իմացությունը նախ կարևոր է սեփական անցյալն իմանալու
համար։ Այն մասնակցում է մեր ինքնության ձևավորմանը, քանի որ պատմում է այն արժեքների մասին, որոնք մենք կիսում ենք: Պատմությունը հնարավորություն է տալիս վերամտածելու անցյալում կատարված սխալները՝ ապագայում դրանց կրկնությունից խուսափելու համար։ Այն օգնում է հասկանալ, թե ինչպես են այսօրվա իրադարձությունները ձևավորվում անցյալի
իրադարձությունների հիման վրա:

Առաջադրանք

1. Փորձի՛ր մի քանի նախադասությամբ ներկայացնել ՝ ինչու՞ ենք ուսումնասիրում պատմությունը: Որպիսի իմանամ անցյալի իրադարձությունները։

Ծանոթացում-Ի՞նչ է պատմական ժամանակագրական սանդղակը:

Հին և հնագույն ժողովուրդների պատմությունը լավ հասկանալու համար կարևոր է ճիշտ պատկերացնել պատմության թվականությունները և ժամանակագրությունը։ Պատմական ժամանակը ենթաբաժանվում է տարիների, տասնամյակների, դարերի, հազարամյակների: Ստեղծվել է հատուկ ժամանակագրական սանդղակ, մեկնակետ է համարվում 1 թվականը` Հիսուս  Քրիստոսի ծննդյան տարեթիվը, դրանից առաջ ընկած ժամանակահատվածը կոչվում է Քրիստոսից առաջ/Ք.ա./, իսկ հետո ընկածը` Քրիստոսից հետո/Ք.հ./: Քրիստոսից առաջ ընկած ժամանակը հաշվարկվում է յուրահատուկ ձևով՝ տարեթվերի նվազման կարգով: Ք. ա. 200 թվականից մինչև 101 թվականը Ք. ա. II դարն է, 100 թվականից մինչև 1 թվականը՝ Ք. ա. I դարը:

Առաջադրանք

1. Փորձի՛ր պատասխանել

մեկ դարը— 100 տարի է

մեկ հազարամյակը—— 100 դար է

մեկ տարին — 365 օր ունի

մեկ օրը ՝—24-ժամ

Ծանոթացում

Հայոց այբուբենի տառերի թվային արժեքը

Մաշտոցյան գրի ստեղծումից հետո հայերեն տառերն օգտագործվել են նաև իբրև թվարժեքներ: Այդ տառ-թվերով են ստեղծվել միջնադարյան Հայաստանի ճշգրիտ գիտություններին վերաբերող բոլոր գրքերը: Հայերեն 36 տառերը գրվել են 9-ական տառ պարունակող 4 շարքով, որոնք համապատասխանորեն նշանակում են միավորներ, տասնավորներ, հայրուրավորներ և հազարավորներ:

ա = 1 ժ = 10 ճ = 100 ռ = 1000
բ = 2 ի = 20 մ = 200 ս = 2000
գ = 3 լ = 30 յ = 300 վ = 3000
դ = 4 խ = 40 ն = 400 տ = 4000
ե = 5 ծ = 50 2 = 500 ր = 5000
զ = 6 կ = 60 ո = 600 ց = 6000
է = 7 հ = 70 չ = 700 ւ (ու) = 7000
ը = 8 ձ = 80 պ = 800 փ = 8000
թ = 9 ղ = 90 ջ = 900 ք = 9000

Այս 36 տառերի զուգորդմամբ կարելի է գրել 1-ից մինչև 9999 բոլոր ամբողջ թվերը, օրինակ. ծա = 51, ռջղ = 1990, քջղթ = 9999: Հետագայում հայկական այբուբենում ավելացված օ տառը նշանակել է 10000: Մեծ թվերի համար հայերենն ունեցել է հատուկ անվանումներ և պայմանանշաններ: Օրինակ, 10000-ն անվանել են բյուր և նշանակել ^, որը դրվելով տառաթվանշանի վրա, այն մեծացրել է 10000 անգամ: Այսպես՝

      ^                   ^              ^             ^
ա = 10000 բ = 20000 ժ = 100000 ք = 90000000

Առաջադրանք

2. Քո ծննդյան տարեթիվը ներկայացրու՛ հայոց այբուբենի տառերի թվային արժեքով:
2014 -ՍԺԴ

We live among many people. The closest people to us are our family. I love my mother and father. My mother is kind and caring. My father is smart and funny. I also have a sister. She is friendly and always helps me with my homework.

Another group of people around us are our friends. My best friend is Anna. She is funny and friendly. We often play games together and talk a lot. A good friend is always ready to help.

We also have neighbors. Our neighbors live next to us. They are friendly people. We meet them every day and say “Hello.”

All these people — our family, friends, and neighbors — make our life happy and interesting.

1․ True or False

Կարդացեք նախադասությունները և գրեք True (Ճիշտ) կամ False (Սխալ)։

1. The closest people to us are our friends. False
2. The writer’s mother is kind and caring. true
3. Anna is the writer’s best friend. False
4. Neighbors live very far from us. False
5. Family, friends, and neighbors make our life happy. True

 Վարժություն 2․ Answer the Questions

Պատասխանեք հարցերին ամբողջական նախադասություններով։

1. Who are the closest people to us? Family,friends,neighbors
2. What is the father like? Smart,funny
3. What does the sister do? Helps with homework
4. Who is Anna? her best friends
5. What do neighbors usually do? greet eachother and say hello
    Վարժություն 3․ Fill in the Blanks
   Օգտագործեք բառերը՝ լրացնելու համար։ (family, funny, friendly, neighbors, father)
   The closest people to us are our __family________.
   My ____dad______ is smart and funny.
   My best friend is ____funny and friendly______.
   Our ____neighbors______ live next to us.
   A good friend is always ____Plays______.
   
   Լրացուցիչ աշխատանք
    Վարժություն 4․ Խոսքի զարգացում
   Գրեք 4–5 նախադասություն հետևյալ թեմաներից մեկի մասին․
   My family
   My best friend
   My neighbors

Many years ago in Verona, Italy, there were two families.
‘We are the Capulets.’
‘We are the Montagues.’
These families are always fighting. The Montagues have a son, Romeo. The Capulets have a daughter, Juliet.
One night the Capulets have a party and Romeo goes. He meets Juliet and they fall in love. Juliet’s cousin, Tybalt, sees Romeo and is very angry.
‘He’s a Montague! Get him!’
‘Oh Romeo, why are you a Montague?’
Romeo and Juliet talk and decide to get married.
They know that their families will be very angry so they go to Friar Lawrence and are married in secret.
The next day, Tybalt sees Romeo. He is still angry with Romeo and wants to fight him. Romeo doesn’t want to fight but his best friend, Mercutio, does.
‘If you won’t fight him, I will!’
Mercutio fights Tybalt. Tybalt kills Mercutio! Romeo is so upset he fights Tybalt and kills him too!
The Prince of Verona is very angry and sends Romeo away. Juliet goes to Friar Lawrence for help.

‘Here is a special drink. You will sleep for two days. Your family will think you are dead but you will wake up. Then you and Romeo can be free together.’
Friar Lawrence sends Romeo a letter to tell him the plan. But Romeo doesn’t get the message. He hears that Juliet is dead!
Romeo is so upset he buys some poison and goes to see Juliet.
‘Now I will stay with you forever.’
Too late, Juliet wakes up! She sees what happened.
‘Oh no! You didn’t leave any poison for me but here is your knife.’
Romeo and Juliet are both dead. Friar Lawrence tells the Capulets and Montagues what happened. They are so sad they agree not to fight any more.

Չափման միավորներ  ու  գործողություններ չափման միավորներով. մաս 3

• Որպես երկարության չափման միավոր գործածվում են`

 միլիմետրը՝ 1մմ

 սանտիմետրը՝ 1սմ

 դեցիմետրը՝ 1դմ

 մետրը՝ 1մ

 կիլոմետրը՝ 1կմ

1սմ=10մմ

1դմ=10սմ=100մմ

1մ =10դմ =100սմ=1000մմ

1կմ=1000մ=10000դմ

• Որպես զանգվածի չափման միավոր գործածվում են`

 գրամը՝ 1գ

կիլոգրամը՝ 1կգ

 ցենտները՝ 1ց

 տոննան՝ 1տ

1կգ =1000գ

 1ց = 100կգ

1տ =10ց =1000կգ ։

• Որպես ժամանակի չափման միավոր գործածվում են`

 վայրկյանը՝ 1վ

 րոպեն՝ 1ր

ժամը՝ 1ժ

 օրը ՝ 1օր

տարին՝ 1տարի

դար՝ 1 դար

1 օր =24 ժ

1 ժ =60 ր

1 ր =60 վ

1 տ=12 ամիս

1 դար=100 տարի

• Որպես արագության չափման միավոր գործածվում են՝

 կիլոմետր-ժամ՝ 1կմ/ժ

մետր-ժամ՝ 1մ/ժ

մետր-վայրկյան՝ 1մ/վ

1կմ/ժ=1000 մ/ժ

Առաջադրանքներ

• Հաշվիր գումարը.

Oրինակ՝

12 կմ 400 մ+8 կմ 750 մ=20 կմ+1150 մ =20 կմ+1 կմ 150 մ=21 կմ 150 մ

81կմ 160մ+9 կմ 950մ 18+9=12   

15մ 11սմ+26մ 98սմ    11+26=37

85 տ 400 կգ+15 տ 700 կգ 400+15=9 

325 սմ 9 մմ+5սմ 5մմ

26 ժ 7 ր+24 ժ 56 ր

16 ժ +1ժ 25 ր

32 օր 14 ժ+40 օր 13 ժ

18 ր 14 վ+10 ր 50 վ

12դմ 6սմ+11 դմ 5 սմ

14 դմ 5 սմ+26 սմ

15 ց 38 կգ+4 ց 90 կգ

12 ց+15 ց 70 կգ

19 կմ+25 կմ 150 մ

14 մ 25 սմ+16 մ 75 սմ

13 տ +11 տ 500 կգ

• Հաշվիր տարբերությունը։

Oրինակ՝

10 սմ 6 մմ- 3 սմ 9 մմ=9 սմ 16 մմ-3 սմ 9 մմ=6 սմ 7 մմ

51 սմ  5մմ – 42 սմ 8 մմ

18 դմ 6 սմ-13 դմ 7 սմ

5 դմ 1 սմ-2 սմ

24 մ 11 սմ-21 մ 19 սմ

35 մ-25 մ 95 սմ

104կմ-100 կմ 250 մ

19 կմ 750 մ-15 կմ

12 ց 2 կգ-5 ց 25 կգ

32 ց-11 ց 80 կգ

3 տ- 2 տ 10կգ

55 տ 200 կգ- 550 կգ

Խնդիրներ․

• Հաշվիր 2 մ 15 սմ, 3 մ 5 սմ և 4 մ կողմերով եռանկյան պարագիծը։

• Հաշվիր 3 դմ 8 սմ, 4 դմ 9 սմ, 7 դմ 6 սմ և 7 սմ կողմերով քառանկյան պարագիծը։

Բուսաբան- կենդանաբան ընտրությամբ խմբի սովորողները այգեպանի հետ միասին թփերի նոր տնկիներ պատրաստեցին և հողի մեջ տեղավորեցին, որպեսզի արմատակալի:

Դասարանական և տնային առաջադրանքներ․
1․ Երեք արկղում կա 127կգ խնձոր։ Առաջին արկղում կա 12կգ-ով
ավելի, քան երրորդում։ Երկրորդում կա 8կգ-ով պակաս, քան
երրորդում։ Որքա՞ն խնձոր կա արկղերից յուրաքանչյուրում։
Լուծում։

2․ Երեք թվերի գումարը 5418 է։ Առաջին թիվը 333-ով մեծ է երրորդից։
Երկրորդ թիվը 444-ով փոքր է երրորդից։ Որո՞նք են այդ թվերը։

1)5418-333+444=5529

2)5529:3=1843

3)1843+333=2176)

4)43-14=29

Պատ ‘29,43,68

3․ Տատիկը գուլպաներ գործելու համար օգտագործեց 140մ թել՝
կապույտ, կարմիր և սպիտակ գույների։ Կապույտը 25մ-ով երկար էր
կարմիրից։ Սպիտակը 14մ-ով կարճ էր կարմիրից։ Յուրաքանչյուր
գույնից քանի՞ մետր թել է օգտագործել տատիկը։

123:3
4․ Երեք թվերի գումարը 3456 է։ Առաջին թիվը 345-ով մեծ է
երկրորդից, իսկ երկրորդը 61=2-ով փոքր է երրորդից։ Որո՞նք են այդ
թվերը։
5․ Երեք պարկերում կա 135կգ ցորեն։ Առաջինում կա 15կգ-ով ավելի,
քան երկրորդում , իսկ երկրորդում՝ 12կգ-ով պակաս, քան երրորդում։
Որքա՞ն ցորեն կա յուրաքանչյուր պարկում։

6. Նռանեն գրում է «մաթեմատիկա» բառը՝ օրական մեկ տառ: Նա
   սկսում է գրել չորեքշաբթի օրը: Շաբաթվա ո՞ր օրը կավարտի այդ
   բառի գրությունը:
7. Մարթայի, Անուկայի, Էմիլիի տարիքների գումարը այժմ 12 է:
   Որքա՞ն կլինի նրանց տարիքների գումարը 3 տարի հետո:
8. Միքայելը փոքր է Դանիելից, Անին փոքր է Միքայելից։ Ո՞վ է
   նրանցից ամենամեծը։
9. Զատիկը քանի՞ անգամ պետք է թեքվի աջ, որ նշված ճանապարհով
   հասնի թփին:

1. Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը՝ 

2508·230

x

2516·123

x

1865·102

x

16985·104

x

28965·105

x

2․ Գտիր  անհայտ   գումարելին․ 

Օրինակ՝